Trong thi công bê tông, độ sụt là chỉ tiêu nhỏ nhưng ảnh hưởng rất lớn đến khả năng thi công, chất lượng và tuổi thọ kết cấu. Thực tế tại công trình cho thấy, không ít trường hợp bê tông tươi khi nhận khô hơn so với độ sụt đã đặt, gây khó bơm, khó đầm, thậm chí buộc thợ phải “chữa cháy” bằng cách pha nước – một sai lầm kỹ thuật nghiêm trọng.
Vậy bê tông tươi bị giảm độ sụt do đâu? Lỗi đến từ trạm trộn, quá trình vận chuyển hay khâu tổ chức thi công tại công trình? Quan trọng hơn, làm sao để nhận biết đúng nguyên nhân và xử lý đúng kỹ thuật thay vì xử lý cảm tính?
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất vấn đề, dựa trên kinh nghiệm thực tế tại công trình, kết hợp với nguyên lý kỹ thuật bê tông.
Độ Sụt Bê Tông Là Gì? Vì Sao Độ Sụt Quan Trọng Trong Thi Công
Khái niệm độ sụt bê tông (Slump)
Độ sụt bê tông (Slump) là chỉ tiêu đo độ linh động, độ dẻo của hỗn hợp bê tông tươi. Chỉ số này được xác định bằng thí nghiệm côn Abrams và thường được tính bằng cm.
Nói đơn giản:
- Độ sụt cao → bê tông dẻo, dễ chảy, dễ bơm
- Độ sụt thấp → bê tông khô, khó thi công
Độ sụt ảnh hưởng thế nào đến khả năng thi công
Tại hiện trường, độ sụt quyết định trực tiếp đến:
- Khả năng bơm bê tông lên cao, đi xa
- Khả năng tự chảy khi đổ sàn, dầm
- Thời gian và hiệu quả đầm rung
Bê tông có độ sụt thấp hơn yêu cầu thường dẫn đến:
- Tắc ống bơm
- Đầm khó kín, dễ rỗ tổ ong
- Kéo dài thời gian thi công
Độ sụt và mối liên hệ với chất lượng bê tông
Nhiều người nhầm tưởng độ sụt chỉ ảnh hưởng thi công, nhưng thực tế độ sụt không phù hợp có thể khiến bê tông không được đầm chặt đúng mức. Kết quả là giảm độ đặc chắc, tăng nguy cơ nứt và thấm nước về sau.
Dấu Hiệu Nhận Biết Bê Tông Tươi Bị Giảm Độ Sụt
Bê tông khô, khó bơm, khó đầm
- Bê tông không chảy đều khi ra khỏi ống
- Phải đầm lâu nhưng vẫn không kín
- Bề mặt bê tông xù xì, thiếu độ mịn
Bê tông không chảy đều khi đổ
Khi đổ sàn hoặc dầm:
- Bê tông không tự lan đều
- Phải dùng xẻng kéo nhiều
- Dễ xuất hiện khoảng rỗng giữa các lớp đổ
Đây là dấu hiệu điển hình của bê tông bị giảm độ sụt so với yêu cầu.
So sánh độ sụt thực tế và độ sụt đặt hàng
Nhiều công trình đặt độ sụt 12 ± 2 cm nhưng khi đo thực tế chỉ còn 6–8 cm. Sự chênh lệch này cho thấy bê tông đã mất độ sụt trong quá trình từ trạm đến công trình.
Nguyên Nhân Khiến Bê Tông Tươi Bị Giảm Độ Sụt
Thời gian vận chuyển bê tông quá lâu
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Bê tông bắt đầu thủy hóa ngay sau khi trộn. Nếu quãng đường xa, kẹt xe hoặc chờ đợi lâu, hỗn hợp sẽ mất dần tính linh động, độ sụt giảm rõ rệt.
Ghi chú hiện trường: Sau khoảng 60–90 phút (tùy cấp phối và phụ gia), độ sụt có thể giảm mạnh nếu không kiểm soát tốt.
Nhiệt độ môi trường cao (nắng nóng)
Nắng nóng làm nước bay hơi nhanh và thủy hóa diễn ra nhanh, khiến bê tông khô nhanh hơn bình thường, nhất là các ca đổ ban trưa/đầu giờ chiều.
Bê tông bắt đầu ninh kết sớm
Ninh kết sớm có thể do xi măng ninh kết nhanh, phụ gia không phù hợp hoặc nhiệt độ cao. Khi đã ninh kết, dù xe vẫn quay, độ sụt giảm khó phục hồi bằng khuấy trộn thông thường.
Cấp phối bê tông không phù hợp
Một số cấp phối ít hồ xi măng, cốt liệu lớn/nhiều đá khiến độ sụt ban đầu thấp và dễ giảm độ sụt khi vận chuyển xa.
Phụ gia bê tông không đạt chất lượng hoặc dùng sai cách
Phụ gia giảm nước/kéo dài thời gian đông kết nếu dùng sai liều hoặc kém chất lượng có thể làm bê tông mất ổn định, không giữ được độ sụt.
Xe bồn quay không đúng tốc độ trong quá trình vận chuyển
- Quay quá chậm → bê tông lắng, mất độ dẻo
- Quay quá nhanh → tăng ma sát, mất nước
Cả hai đều có thể dẫn đến giảm độ sụt khi đến công trình.
Chờ đợi quá lâu tại công trình trước khi đổ
Nếu xe đến sớm nhưng phải chờ bơm/công trường chưa sẵn sàng, bê tông tiếp tục mất độ sụt trong thời gian chờ.
Tóm tắt nhanh: Bê tông tươi bị giảm độ sụt chủ yếu do thời gian, nhiệt độ, cấp phối, phụ gia và tổ chức thi công. Nhận diện đúng nguyên nhân là bước bắt buộc trước khi xử lý.
Bê Tông Giảm Độ Sụt Có Nguy Hiểm Không?
Ảnh hưởng đến khả năng thi công & tiến độ
- Khó bơm, dễ tắc ống bơm
- Thời gian đổ kéo dài, phát sinh chi phí nhân công
- Dễ gián đoạn ca đổ, nhất là sàn/dầm diện tích lớn
Với công trình đổ liên tục, việc dừng 20–30 phút để xử lý bê tông khô có thể gây rủi ro đứt mạch đổ.
Ảnh hưởng đến cường độ và độ đặc chắc
Độ sụt thấp khiến bê tông khó đầm kín, dễ rỗ tổ ong, làm giảm độ đặc chắc và ảnh hưởng cường độ chịu nén thực tế, khả năng chống thấm, độ bền lâu dài.
Nguy cơ nứt, rỗ tổ ong sau khi đông cứng
Sau tháo cốp pha, bê tông giảm độ sụt thường bộc lộ bề mặt rỗ, thiếu hồ xi măng, nứt chân chim sớm—không chỉ xấu mà còn tiềm ẩn rủi ro kỹ thuật.
Có Nên Pha Nước Khi Bê Tông Bị Giảm Độ Sụt Không?
Vì sao pha nước là sai kỹ thuật
Pha nước trực tiếp vào bê tông tươi tại công trình là giải pháp sai nguyên tắc vì phá vỡ tỷ lệ nước/xi măng (W/C) trong cấp phối và làm giảm mác bê tông so với thiết kế.
Ảnh hưởng của pha nước đến mác bê tông
- Giảm cường độ chịu nén
- Tăng co ngót khi khô
- Dễ nứt và thấm nước
Nhìn bề ngoài bê tông “dễ đổ hơn”, nhưng chất lượng kết cấu đã bị ảnh hưởng.
Trường hợp nào tuyệt đối không được pha nước
- Đổ cột, dầm, móng chịu lực
- Bê tông dùng cho kết cấu chính
- Công trình có yêu cầu nghiệm thu nghiêm ngặt
Trong các trường hợp này, pha nước đồng nghĩa với tự tạo rủi ro kỹ thuật cho công trình.
Cách Xử Lý Khi Bê Tông Tươi Bị Giảm Độ Sụt Tại Công Trình
Kiểm tra thời gian xuất trạm – thời gian giao
Đối chiếu thời gian xuất trạm trên phiếu và thời gian xe đến công trình. Nếu vượt thời gian cho phép theo quy định kỹ thuật, bê tông có nguy cơ đã mất độ sụt tự nhiên.
Đo và ghi nhận độ sụt thực tế
Thực hiện thí nghiệm độ sụt tại công trình và ghi kết quả vào biên bản giao nhận. Đây là cơ sở làm việc với trạm bê tông và quyết định chấp nhận hay từ chối xe.
Làm việc với trạm bê tông để xử lý bằng phụ gia
Giải pháp đúng kỹ thuật là điều chỉnh bằng phụ gia theo khuyến cáo và thực hiện bởi kỹ thuật trạm bê tông (không tự ý xử lý). Cách này giúp cải thiện tính linh động mà không làm thay đổi mác bê tông.
Trường hợp cần từ chối nhận bê tông
- Độ sụt giảm quá nhiều so với yêu cầu
- Có dấu hiệu ninh kết sớm
- Thời gian vận chuyển vượt ngưỡng cho phép
Từ chối đúng lúc giúp tránh rủi ro lớn hơn về sau.
Cách Phòng Tránh Tình Trạng Bê Tông Tươi Bị Giảm Độ Sụt
Lựa chọn trạm bê tông uy tín
- Có kinh nghiệm cung cấp cho công trình tương tự
- Chủ động tư vấn độ sụt phù hợp từng hạng mục
- Có giải pháp kiểm soát vận chuyển và phụ gia
Đặt đúng độ sụt theo từng hạng mục
Không nên “đặt một độ sụt cho tất cả”. Sàn/bơm cao thường cần độ sụt cao hơn; móng/khối đổ lớn cần độ sụt vừa phải nhưng ổn định.
Kiểm soát chặt khâu vận chuyển và giao nhận
- Theo dõi thời gian xe xuất trạm
- Hạn chế chờ đợi tại công trình
- Phối hợp nhịp bơm – nhịp xe hợp lý
Phối hợp tốt giữa trạm bê tông – nhà thầu – giám sát
Sự phối hợp chặt chẽ giúp phát hiện sớm bê tông giảm độ sụt và xử lý đúng kỹ thuật, tránh “chữa cháy” sai cách.
Checklist Kiểm Tra Độ Sụt Bê Tông Tươi Khi Giao
Trước khi đổ bê tông
- Kiểm tra phiếu xuất trạm
- Đo độ sụt ngẫu nhiên
- So sánh với độ sụt đã đặt
Trong quá trình đổ
- Quan sát khả năng chảy và đầm
- Theo dõi dấu hiệu khô bất thường
- Ghi nhận các vấn đề phát sinh
Sau khi đổ xong
- Kiểm tra bề mặt bê tông
- Ghi chú vào nhật ký thi công
- Đánh giá lại nguyên nhân nếu có bất thường
Câu Hỏi Thường Gặp Về Bê Tông Tươi Bị Giảm Độ Sụt (FAQ)
Độ sụt bao nhiêu là đạt yêu cầu?
Tùy hạng mục và biện pháp thi công. Thông thường: bê tông bơm khoảng 10–14 cm; bê tông đổ thủ công khoảng 6–10 cm. Cần căn cứ thiết kế và thỏa thuận với trạm bê tông.
Bê tông giảm độ sụt có nên từ chối không?
Nếu giảm nhẹ và có thể xử lý bằng phụ gia đúng kỹ thuật thì có thể chấp nhận. Nếu giảm nhiều, có dấu hiệu ninh kết sớm thì nên từ chối để bảo vệ chất lượng công trình.
Trạm bê tông có trách nhiệm gì khi độ sụt không đạt?
Trạm bê tông cần giải trình nguyên nhân, đề xuất biện pháp xử lý phù hợp và chịu trách nhiệm nếu bê tông không đạt theo cam kết.
Kết Luận – Kiểm Soát Độ Sụt Giúp Đảm Bảo Chất Lượng & Tiến Độ Công Trình
Bê tông tươi bị giảm độ sụt không phải lỗi hiếm gặp, nhưng xử lý sai cách mới là vấn đề nghiêm trọng. Khi hiểu rõ nguyên nhân, hậu quả và cách xử lý đúng chuẩn, bạn sẽ kiểm soát tốt hơn chất lượng bê tông, giảm rủi ro nứt, rỗ và tranh chấp tại công trình.
Lời Khuyên Thực Tế Cho Nhà Thầu & Chủ Đầu Tư
Trước mỗi ca đổ bê tông, hãy:
- Thống nhất rõ độ sụt với trạm bê tông
- Kiểm tra độ sụt ngay khi xe đến công trình
- Tuyệt đối không pha nước tùy tiện
Liên hệ tư vấn để được hướng dẫn checklist kiểm tra độ sụt, quy trình xử lý đúng kỹ thuật khi bê tông bị giảm độ sụt và gợi ý điều khoản giao nhận giúp hạn chế rủi ro phát sinh.
Nếu bạn đang tìm kiếm đơn vị cung cấp bê tông tươi để công trình thêm vững chắc và bền lâu, hãy liên hệ ngay Namvisai – nhà cung cấp bê tông tươi uy tín, nhận tư vấn chi tiết, bảng giá bê tông tươi bình định giao nhanh và hỗ trợ giao hàng đúng tiến độ cho mọi công trình của bạn!
Email: dung.vu@namvisai.com.vn
Website: https://namvisai.com/
Facebook: Công ty cổ phần Namvisai Bình Định
