Trong thi công bê tông, ngoài các lỗi quen thuộc như nứt bề mặt hay giảm độ sụt, bê tông phân tầng là một trong những hiện tượng nguy hiểm nhưng thường bị đánh giá thấp. Phân tầng không chỉ làm giảm tính đồng nhất của bê tông mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cường độ, độ bền và khả năng chịu lực của kết cấu.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ bê tông phân tầng là gì, vì sao xảy ra, cách nhận biết tại công trình và biện pháp xử lý – phòng ngừa đúng kỹ thuật.
Bê Tông Phân Tầng Là Gì?
Bê tông phân tầng là hiện tượng các thành phần trong hỗn hợp bê tông (đá, cát, hồ xi măng, nước) bị tách rời, phân bố không đều trong quá trình vận chuyển, đổ hoặc đầm.
Biểu hiện thường thấy:
- Đá to tập trung ở một khu vực
- Hồ xi măng và nước tách ra, chảy xuống dưới hoặc tràn lên trên
- Khối bê tông không còn đồng nhất như thiết kế ban đầu
Hiện tượng này làm cho bê tông mất tính liên tục, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng kết cấu.
Bê Tông Phân Tầng Khác Gì So Với Bê Tông Phân Ly?
Nhiều người hay nhầm lẫn hai khái niệm này. Có thể phân biệt nhanh như sau:
| Tiêu chí | Bê tông phân tầng | Bê tông phân ly |
|---|---|---|
| Bản chất | Thành phần bê tông tách theo lớp | Thành phần tách rời cục bộ |
| Phạm vi | Thường xảy ra trên toàn khối | Có thể xảy ra tại một điểm |
| Mức độ nguy hiểm | Cao | Trung bình – cao |
| Ảnh hưởng kết cấu | Rõ rệt | Phụ thuộc mức độ |
Lưu ý: Trong thực tế, phân ly kéo dài có thể dẫn đến phân tầng, vì vậy cần kiểm soát ngay từ đầu.
Dấu Hiệu Nhận Biết Bê Tông Bị Phân Tầng
Dấu hiệu trong quá trình đổ bê tông
- Bê tông chảy không đều, đá rơi xuống trước
- Nước và hồ xi măng tách ra, chảy loang trên bề mặt
- Khó đầm đều, cảm giác bê tông “rỗng”
Dấu hiệu sau khi tháo cốp pha
- Bề mặt xuất hiện nhiều lỗ rỗng
- Từng lớp bê tông có màu sắc, kết cấu khác nhau
- Lộ đá nhiều, thiếu hồ xi măng bao quanh
Đây là dấu hiệu cho thấy bê tông không đạt độ đồng nhất.
Nguyên Nhân Khiến Bê Tông Bị Phân Tầng
Cấp phối bê tông không phù hợp
- Hàm lượng đá quá nhiều
- Tỷ lệ nước/xi măng không hợp lý
- Cấp phối không phù hợp với phương pháp thi công
Cấp phối sai khiến hỗn hợp bê tông kém ổn định, dễ tách lớp.
Độ sụt bê tông quá cao
Bê tông quá “lỏng” sẽ:
- Làm đá nặng chìm xuống
- Hồ xi măng và nước nổi lên
Đây là nguyên nhân phổ biến ở công trình tự ý yêu cầu tăng độ sụt hoặc pha thêm nước.
Vận chuyển bê tông không đúng cách
- Thời gian vận chuyển quá dài
- Xe bồn quay không đúng tốc độ
- Dừng chờ lâu tại công trình
Các yếu tố này làm hỗn hợp bê tông mất tính ổn định ban đầu.
Đổ bê tông từ độ cao quá lớn
Khi đổ bê tông từ cao xuống:
- Đá nặng rơi trước
- Hồ xi măng theo sau
Điều này dễ gây phân tầng cục bộ hoặc toàn khối, đặc biệt ở cột, tường cao.
Đầm bê tông sai kỹ thuật
- Đầm quá lâu tại một vị trí
- Đầm không đều giữa các lớp
Đầm sai khiến các thành phần bê tông bị xô lệch, tách lớp.
Bê Tông Phân Tầng Có Nguy Hiểm Không?
Câu trả lời là CÓ, đặc biệt với kết cấu chịu lực.
Hậu quả thường gặp:
- Giảm cường độ chịu nén
- Giảm độ bền lâu của bê tông
- Tăng nguy cơ thấm nước, ăn mòn cốt thép
- Ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ công trình
Trong nhiều trường hợp, bê tông phân tầng không thể khắc phục triệt để, buộc phải gia cường hoặc tháo dỡ cục bộ.
Cách Khắc Phục Khi Phát Hiện Bê Tông Phân Tầng
Khi phân tầng nhẹ
- Đục bỏ lớp bê tông kém chất lượng
- Vá sửa bằng vữa sửa chữa chuyên dụng
- Phủ lớp bảo vệ bề mặt nếu cần
Khi phân tầng nghiêm trọng
- Đánh giá lại bằng kỹ sư kết cấu
- Gia cường kết cấu (nếu khả thi)
- Trường hợp nặng có thể phải đập bỏ và thi công lại
Lưu ý: Không nên “chữa cháy” bằng cách trám bề mặt nếu bê tông bên trong đã phân tầng.
Cách Phòng Ngừa Bê Tông Phân Tầng Hiệu Quả
Kiểm soát cấp phối & độ sụt
- Dùng bê tông đúng mác, đúng cấp phối
- Không yêu cầu độ sụt quá cao
- Tuyệt đối không pha thêm nước tại công trình
Vận chuyển và đổ bê tông đúng kỹ thuật
- Rút ngắn thời gian vận chuyển
- Đổ bê tông theo từng lớp
- Hạn chế đổ từ độ cao lớn
Đầm bê tông đúng cách
- Đầm vừa đủ, không quá lâu
- Đảm bảo các lớp bê tông liên kết tốt
Giám sát chặt tại hiện trường
- Kiểm tra độ sụt khi xe tới
- Theo dõi biểu hiện phân ly – phân tầng ngay khi đổ
Câu Hỏi Thường Gặp Về Bê Tông Phân Tầng (FAQ)
Bê tông phân tầng có sửa được không?
Tùy mức độ. Phân tầng nhẹ có thể xử lý bề mặt, nhưng phân tầng nặng thường phải gia cường hoặc thi công lại.
Bê tông lỏng có phải lúc nào cũng bị phân tầng?
Không, nhưng độ sụt quá cao làm nguy cơ phân tầng tăng mạnh nếu cấp phối và thi công không phù hợp.
Làm sao phát hiện sớm bê tông phân tầng?
Quan sát ngay khi đổ và sau tháo cốp pha là cách hiệu quả nhất.
Kết Luận
Bê tông phân tầng là lỗi kỹ thuật nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tuổi thọ công trình. Phần lớn nguyên nhân đến từ cấp phối sai, độ sụt quá cao và thi công không đúng kỹ thuật.
Giải pháp tốt nhất không phải là sửa chữa, mà là phòng ngừa ngay từ khâu chọn bê tông, vận chuyển và thi công.
Nếu bạn đang tìm kiếm đơn vị cung cấp bê tông tươi để công trình thêm vững chắc và bền lâu, hãy liên hệ ngay Namvisai – nhà cung cấp bê tông tươi uy tín, nhận tư vấn chi tiết, bảng giá bê tông tươi bình định giao nhanh và hỗ trợ giao hàng đúng tiến độ cho mọi công trình của bạn!
Email: dung.vu@namvisai.com.vn
Website: https://namvisai.com/
Facebook: Công ty cổ phần Namvisai Bình Định
